“Kiếp người ngắn ngủi, và cách để sống có ý nghĩa?” – Phần 1

Hôm nay mình xem được một video rất thú vị về cuộc sống và cách làm cho những giờ “sống” có ý nghĩa, không phải quản lý thời gian để làm tất cả những mục tiêu, mà là chủ động thiết kế một cuộc sống mình mong muốn. Ngay từ câu đầu tiên, một người có khoảng 30000 ngày để sống, và giờ mình xài cũng hơn 1/3 rồi, ngẫm lại mình có nhiều ngày mà mình thật sự sống vui vẻ cho bản thân hay là chạy theo những guồng quay đi học, đi thi, tốt nghiệp, đi làm, kiếm tiền, tiêu tiền, mắc nợ, trả nợ, rồi có con thì mình lại dành nhiều thời gian cho con cái, cho tụi nó đi học, đi thi, tốt nghiệp…

Vậy như thế nào mới là sống cho bản thân? Sống có ý nghĩa?

Trong video có tới 13 chương theo từng khía cạnh của cuộc đời:

1. Cách nhận thức về thời gian và tâm lý học (Time Perception and Psychology):
– Não của chúng ta đo lường thời gian = các trải nghiệm mới. Khi còn bé, thời gian dài vì mọi thứ đều mới mẻ. Khi lớn lên, các thói quen hàng ngày làm thời gian trôi qua nhanh hơn.
– Cách “hack” hệ thống này: tự tạo ra nhiều trải nghiệm mới.
=> Các trải nghiệm mới đơn giản của mình là học ngôn ngữ mới qua Duolingo, hoặc coi phim luyện nghe, thử món ăn mới từ các nước khác nhau (chưa đủ tiền đi du lịch thì “đi” bằng miệng trước vậy, hehe), lên kế hoạch đi du lịch và đi du lịch (có thể làm “khách du lịch” tại địa phương mình ở, nhiều người đi du lịch đến nơi của mình vậy thì tại sao mình lại không tự “du lịch” để tìm hiểu về các nơi hay ho ở nơi mình sống chứ), còn nữa, đọc sách là cách trải nghiệm nhiều cuộc sống khác nhau mà không cần phải ra khỏi nhà.

2. Quản lý ưu tiên (Priority Management):
– Nhiều người nhầm lẫn giữa bận rộn và hiệu quả. Mẹo kiểm tra “giường bệnh”: Khi bạn 90 tuổi, bạn sẽ muốn quan tâm hay làm điều gì?
– Cách “hack”: sử dụng hai danh sách: Chọn 3 ưu tiên hàng đầu, mọi thứ khác là danh sách cần TRÁNH. Và mạnh dạn loại bỏ những điều không thiết yếu. Biết việc gì KHÔNG LÀM quan trọng hơn biết việc gì cần làm.
=> Thường thì mình sẽ suy nghĩ 3 ưu tiên từ tối hôm trước, để sáng mình chỉ việc nghía một cái và tập nói KHÔNG với những việc khác xuất hiện trong ngày. Hoặc sử dụng sổ hiệu năng của Chi Nguyễn ^_^, được chia ra thành từng tháng, từng tuần, và từng ngày trong 6 tháng.

3. Quy luật vận động của mối quan hệ (Relationship Dynamics):
– Mối quan hệ hoạt động như tài khoản ngân hàng: mỗi tương tác nhỏ là một khoản gửi hoặc rút, và những đóng góp nhỏ hàng ngày quan trọng hơn những cử chỉ lớn. Khi bạn chia sẻ khó khăn sẽ tạo ra mối quan hệ mạnh mẽ hơn là chia sẻ niềm vui, và khi giúp đỡ người khác làm tăng cảm giác về thời gian.
– Cách “hack”: nghe có vẻ lạ lùng nhưng khi chúng ta nhờ cậy sự giúp đỡ, nói ra khó khăn của mình, sẽ có một “khoản gửi” lớn hơn vào ngân hàng mối quan hệ của chúng ta. Nên khi cần giúp đỡ, mình sẽ nhờ người đã từng giúp đỡ mình, chứ đừng nên mong đợi người mình từng giúp sẽ trả ơn bằng cách giúp lại mình. Đổi lại, chúng ta vẫn cứ nên giúp đỡ người khác khi có thể.
=> Cái này mình rất dở, hông có biết cách nuôi dưỡng các mối quan hệ lâu dài. Cũng không biết mối quan hệ nào là tốt đẹp và cần nuôi dưỡng, vì mình quan niệm ai mình cũng chơi hết mình, xong bạn chơi lại hết hồn, và một phần mình hướng nội, nên dễ bị mất năng lượng với các mối quan hệ không thân. Sách Freckles của Cecelia Ahern cũng từng viết về cô gái đi tìm 5 người quan trọng trong cuộc đời cô chỉ vì câu nói “Bạn là trung bình cộng của 5 người mà bạn dành thời gian nhiều nhất.

4. Sự nghiệp và mục đích (Career & Purpose):
– Cơ hội tốt nhất nằm ngoài vùng an toàn của bạn, nhưng là vùng liền kề, chỉ một bước ra ngoài vùng an toàn chứ hông phải cả trăm bước.
– Ở độ tuổi 20-30, hãy ưu tiên học hỏi thay vì tiền bạc. Vì tiền bạc sẽ đi theo kiến thức, không phải ngược lại.
– Sự nghiệp hiện đại giống như xà đơn rừng rậm (di chuyển sang bên, chéo, thậm chí lùi lại), không phải là nấc thang sự nghiệp. Sự thoải mái sẽ trở thành cát lún của sự nghiệp, càng ở lâu một vị trí đã vượt qua, bạn càng khó để rời đi.
– Tận dụng sự trì hoãn có năng suất (productive procrastination) để khám phá đam mê thực sự. Khi bạn đang tránh làm một việc gì đó (tránh làm việc chán, lặp đi lặp lại, trì hoãn làm việc nhà,…), hãy chuyển năng lượng đó học một điều gì mới thay vì coi tiktok quá 180 phút. Những dự án mà bạn làm khi đang trì hoãn thường tiết lộ đam mê thật sự.
=> Ikigai: một sự nghiệp có ý nghĩa là sự giao thoa của việc bạn thích, việc bạn giỏi, việc xã hội cần, và việc bạn có thể làm tốt. Mình đang muốn một sự chuyển hướng, và bước ra khỏi vùng an toàn, mình cũng chưa biết tương lai thế nào, nhưng cứ bước đi thôi…

5. Sức khỏe và Sinh lực (Health & Vitality)
– Sức khỏe là yếu tố nhân rộng sức mạnh cuộc sống. Mọi phần khác của cuộc sống, từ sự nghiệp đến các mối quan hệ, đều cần đến sức khỏe.
– Chất lượng của thời gian quan trọng hơn số lượng, ví dụ như bạn muốn có 8 giờ tràn đầy năng lượng hay 12 giờ mệt mỏi? Nên cần tối ưu hóa chất lượng thời gian, không chỉ là số lượng.
– Giấc ngủ không phải là lãng phí thời gian mà là sức mạnh của não bộ. Thiếu ngủ sẽ dẫn đến suy giảm khả năng ra quyết định, giống như việc say rượu.
– Bạn là hai người khác nhau: “bạn buổi sáng” và “bạn buổi tối”. Ví dụ “bạn buổi sáng” lập kế hoạch, và “bạn buổi tối” phải thực hiện kế hoạch đó. Nên đừng để “bạn buổi sáng” đặt kế hoạch quá tham vọng mà “bạn buổi tối” không thể thực hiện được. Hiểu nhịp sinh học cả nhân để tối ưu hóa năng lượng.
– Chuyển động cơ thể tạo ra sự rõ ràng trong suy nghĩ. Sử dụng những bài thể dục nhỏ (micro workouts) như 10 lần hít đất, đi bộ nhanh, 5 phút giãn cơ,… khi não bộ mệt mỏi. Những chuyển động thể chất tạo ra những rõ ràng về tinh thần.
=> Ai cũng biết sức khỏe là quan trọng rồi, nhưng cơ thể khỏe mạnh cũng ảnh hưởng đến tinh thần và ngược lại, khi bạn cảm thấy căng thẳng, mệt mỏi, cơ thể thường dễ bệnh. Chỉ có bạn hiểu bạn nên với mình thường tập trung nhiều hơn, nhiều năng lượng hơn vào buổi tối, nên “buổi tối” sẽ lên kế hoạch thay vì buổi sáng, còn “buổi sáng” của mình chỉ cần tập trung thực hiện công việc. Giấc ngủ rất quan trọng cho cơ thể, mình cũng đã bị “cảnh báo” một lần thời sinh viên, ít ngủ, stress, làm việc nhiều, ỷ lại mình còn trẻ, còn khỏe, nên từng bị đột quỵ nhẹ, cũng may là mình đã vượt qua và chú ý hơn. Ngủ nhiều cũng giúp cho mình “sống” nhiều hơn.

6. Học tập và phát triển (Learning & Growth):
– Muốn học bất cứ điều gì nhanh hơn? Hãy dạy cho người khác. Khi bạn tìm cách giải thích điều gì đó, buộc não của bạn phải hiểu ở cấp độ sâu hơn. Nhiều người sợ mình chưa đủ “trình độ” để dạy, nhưng thực ra khi bạn gặp khó khăn, hay gặp lỗi, nó giúp bạn trở thành người “dạy” tốt hơn chuyên gia, vì bạn đang nhớ những gì gây khó hiểu.
– Đọc tiểu sử để có được kinh nghiệm cuộc sống trong vài giờ. Muốn tránh các sai lầm phổ biến, thì hãy học từ những người đã trải qua chúng.
– Duy trì ở mức “nghiệp dư có chủ đích” (Deliberate Amateurism) ở một số lĩnh vực. Hầu hết mọi người đều cố gắng giỏi ở tất cả mọi thứ. Người thông minh sẽ biết rõ bạn xuất sắc ở đâu và những việc bạn có thể chấp nhận ở mức trung bình.
– Biết rõ về giới hạn sẽ khiến cho bạn có sức mạnh. Vì thời gian hạn chế, tiền bạc hạn chế, nguồn lực hạn chế, nên bạn bắt buộc phải sáng tạo.
– Kỹ năng quan trọng là biết khi nào nên từ bỏ, từ bỏ chiến lược không phải thất bại. Từ bỏ nhanh những thứ không phục vụ cho việc phát triển của bạn.
=> Phần này thì bản thân mình là giáo viên, mình cũng thường cho học sinh tập thuyết trình về các bài học, hoặc là dạy Toán thì mình cũng cho các học sinh giải đề và lên giảng bài cho cả lớp theo nhóm. Các em học và hiểu nhanh hơn khi dạy cho bạn bè của mình. Biết được điều gì nên từ bỏ và nói không với những thứ không quan trọng, vì thời gian của chúng ta có hạn, còn có 10-20000 ngày mà thôi… Một cuốn sách mình thấy rất hay là Tuổi trẻ không hối tiếc – Huyền Chip. Bạn học được rất nhiều, và bắt đầu từ thay đổi suy nghĩ.

7. Trí tuệ cảm xúc (Emotional Intelligence):
– Tất cả cảm xúc (giận dữ, sợ hãi, thất vọng…) ban đầu kéo dài 90 giây, sau đó là bạn chọn ở lại trong cảm xúc đó. Nhiều người nghĩ “Tôi không thể kiểm soát cảm xúc của mình”, nhưng thực tế là bạn không thể kiểm soát được làn sóng cảm xúc đầu tiên, nhưng LUÔN CÓ THỂ kiểm soát làn sóng thứ hai.
– Điều tiết cảm xúc như một siêu năng lực. Trí thông minh giúp bạn có được công việc, nhưng khả năng điều tiết cảm xúc giúp bạn thăng tiến. Mọi người tin tưởng người có thể giữ bình tĩnh trong hỗn loạn, và sự tự chủ về cảm xúc tạo ra uy tín và tôn trọng.
– Sử dụng tính dễ bị tổn thương (vulnerable) một cách chiến lược để xây dựng niềm tin. Khi bạn luôn tỏ ra hoàn hảo ngược lại khiến cản trở việc tạo kết nối.
– Đừng trì hoãn những cuộc trò chuyện khó khăn. Những vấn đề nhỏ bạn đang trốn tránh sẽ ngày càng lớn hơn mỗi ngày. Càng chờ đợi lâu, càng tích lũy nhiều “nợ cảm xúc”
– Sức mạnh của lòng biết ơn: lòng biết ơn không chỉ là một thói quen tích cực, những lòng biết ơn không được bày tỏ như có tiền trong ngân hàng mà không thể rút ra được, nên hãy cứ bày tỏ trước khi quá muộn.
=> Ông chồng mình cũng hay nói mình cần phải tập kiểm soát cảm xúc, cái gì cũng cần bình tĩnh, không cần trả lời liền, chuyện gì xảy ra thì nó cũng đã xảy ra rồi, cứ bình tĩnh tìm cách giải quyết chứ rối lên cũng không làm được gì. Mình cũng sợ những cuộc trò chuyện khó khăn (nhất là với người thân), cứ phải suy nghĩ, chờ đợi sự chuẩn bị, nhưng ông chồng cũng lại hối thúc cứ vậy mà nói đi, có gì đâu mà sợ. Hai cái này mình thấy hơi mâu thuẩn với nhau. Mà với ổng thì tóm lại một câu “Đừng để cảm xúc chi phối mình.”

Vài hôm nữa mình sẽ viết tiếp phần 2 nhé ^_^. Cái bài này giống như vừa học vừa kiểm điểm bản thân quá, nên hơi dài.

Bình luận về bài viết này

Trang web này sử dụng Akismet để lọc thư rác. Tìm hiểu cách xử lý bình luận của bạn.